Είς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν. Δόξα σοι, Χριστὲ ὁ Θεός, ἡ ἐλπὶς ἡμῶν, δόξα σοι.

Βασιλεῦ οὐράνιε, Παράκλητε, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁ πανταχοῦ παρών, καὶ τὰ πάντα πληρῶν, ὁ θησαυρὸς τῶν ἀγαθῶν, καὶ ζωῆς χορηγός, ἐλθὲ καὶ σκήνωσον ἐν ἡμῖν, καὶ καθάρισον ἡμᾶς ἀπὸ πάσης κηλῖδος, καὶ σῶσον, Ἀγαθέ, τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

[Το παρόν θέμα αφενός είναι ανεξάντλητο και φυσικά δεν προλαβαίνουμε να το συζητήσουμε σε μία συνάντηση. Σας κοινοποιούμε πολλές πληροφορίες από τις οποίες κάντε μια επιλογή, για να συζητήσετε με την ομάδα σας. Το ίντερνετ θέλει προσοχή, και από μικρούς και από μεγάλους. Δυστυχώς δεν βοηθά το σχολείο όσο θα έπρεπε για να αντιμετωπιστεί σωστά αυτό το φαινόμενο.]

Internet & κίνδυνοι

Το σέρφινγκ είναι ένα υπέροχο άθλημα με χιλιάδες θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Τί γίνεται όμως με το σερφάρισμα στα άγνωστα και αχαρτογράφητα νερά του internet? Ποιους κινδύνους εγκυμονεί και τί πρέπει να προσέχουμε εμείς? ΔΕΝ είναι όλα αθώα και όμορφα στον ιντερνετικό κόσμο. Κάποιες φορές μάλιστα είναι και πιο επικίνδυνα και από τον πραγματικό κόσμο… Οι ψηφιακοί κίνδυνοι δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά καθημερινότητα.

Πιθανοί κίνδυνοι

1. Ως προς το περιεχόμενο, το οποίο μπορεί να είναι ακατάλληλο ΟΠΩΣ για παράδειγμα: πορνογραφικό υλικό, υλικό βίας, εγκληματικότητας, μίσους, τρομοκρατίας ή και περιεχόμενο με πληροφορίες αυτοκαταστροφικών πρακτικών (χρήση ουσιών, πραγματοποίηση αυτοκτονίας, κτλ.), παράνομες δραστηριότητες (dark web/hacking) ή και τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια. Επίσης, εδώ εμπίπτει το μεγάλο θέμα των fake news και της ικανότητας να διασταυρώνουμε την εγκυρότητα όσων διαβάζουμε και βλέπουμε στο διαδίκτυο.
2. Ως προς τις επαφές, σύνδεση δηλαδή και επικοινωνία με άτομα που κρύβονται πίσω από ψεύτικα προφίλ και αλιεύουν προσωπικές πληροφορίες, φωτογραφικό υλικό των έφηβων παιδιών ή και προτείνουν διά ζώσης συναντήσεις με τους συνεπαγόμενους κινδύνους.
3. Ως προς τη διαδικτυακή συμπεριφορά που δέχεται από άλλα άτομα η/ο έφηβη/-ος ή υιοθετεί η ίδια / ο ίδιος απέναντι σε άλλους. Εδώ μπορεί να συναντήσουμε διαδικτυακό εκφοβισμό, σεξουαλική παρενόχληση, οικονομικές ατασθαλίες με υποκλοπή προσωπικών στοιχείων (πιστωτικές κάρτες, κωδικοί, κτλ.), ψεύτικα προφίλ και φυσικά την ίδια τη χρήση του διαδικτύου και της τεχνολογίας η οποία συχνά γίνεται κατάχρηση ή και εξάρτηση.
4. Ως προς τα συμβόλαια και όρους χρήσης, δηλαδή ποιες πληροφορίες παραχωρούν οι έφηβες /-οι σε sites, σε τι συναινούν και πώς αυτό επηρεάζει τις διαφημίσεις και άλλο σχετικό περιεχόμενο που προβάλλεται, κρυφές χρεώσεις, πρόσβαση σε προσωπικά στοιχεία κτλ.

Ας ανάλυσουμε τους πιθανούς κινδύνους για να καταλάβουμε πόσο επικίνδυνη τροπή μπορεί να πέρει ένα αθώο φαινομενικά σερφάρισμα.

1.     Ακατάλληλο Περιεχόμενο

Περιγραφή: Ο όρος ακατάλληλο περιεχόμενο είναι υποκειμενικός σε σχέση με την ηλικία ή και την ψυχική κατάσταση του κάθε ατόμου. Για παράδειγμα ένα περιεχόμενο μπορεί να θεωρηθεί μη αποδεκτό για ένα μικρό παιδί εάν αυτό περιέχει ακατάλληλο υλικό, το οποίο μπορεί να προκαλέσει ψυχικές διαταραχές, να σοκάρει ή ακόμα να προωθήσει λάθος συμπεριφορές.
Συνήθως με τον όρο ακατάλληλο περιεχόμενο, αναφερόμαστε σε περιεχόμενο, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει ρατσιστικό ή ξενοφοβικό περιεχόμενο, προώθηση επιβλαβών συμπεριφορών, προώθηση τυχερών παιχνιδιών, παρουσίαση πορνογραφικού υλικού, προώθηση βίας κ.λ.π.

Ποιο συγκεκριμένα η ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ύλη κάθε είδους είναι εύκολο να βρεθεί στην τηλεόραση, στον κινηματογράφο, στα βιντεοκλίπ και στο Ιντερνέτ. Είναι αυτή η ακατάσχετη εισβολή πορνογραφικών, σεξουαλικών εικόνων αβλαβής, όπως πολλοί θα ήθελαν να πιστεύουμε. Όμως δεν είναι έτσι τα πράγματα.

Επιζήμια για τους Νέους

Οι στατιστικές δείχνουν ότι αυτοί που ασχολούνται με την πορνογραφική ύλη είναι κυρίως αγόρια ηλικίας 12 ως 17 χρονών. Μάλιστα, για πολλούς νεαρούς, η πορνογραφία αποτελεί την κύρια πηγή σεξουαλικής εκπαίδευσης. Αυτό έχει πολύ ανησυχητικές επιπτώσεις. «Η πορνογραφία δεν παρουσιάζει ποτέ την εφηβική εγκυμοσύνη με τις απίστευτες δυσμενείς προεκτάσεις της και τις σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, όπως το AIDS», αναφέρει κάποια έκθεση, «και έτσι μεταδίδει την εσφαλμένη άποψη ότι η υιοθέτηση της συμπεριφοράς που απεικονίζεται στην πορνογραφία δεν έχει ΔΗΘΕΝ δυσμενείς συνέπειες».

Η πορνογραφία προκαλεί σοβαρή πνευματική ζημιά. Μπορεί να γίνει πραγματικό εμπόδιο για κάποιον που επιθυμεί να έχει καλή σχέση με τον Θεό. Η Γραφή συνδέει τη σεξουαλική όρεξη με την πλεονεξία και την ειδωλολατρία. (Κολοσσαείς 3:5) 

2.     Ανεπιθύμητα Μηνύματα

Περιγραφή: Ανεπιθύμητα Μηνύματα θεωρούνται τα μηνύματα εκείνα που υπό κανονικές συνθήκες οι χρήστες δεν θα επέλεγαν να δουν και τα οποία διανέμονται σε μεγάλο αριθμό παραληπτών. Παραδείγματα ανεπιθύμητων μηνυμάτων είναι μηνύματα που περιέχουν διαφημιστικά για αμφίβολα προϊόντα, μηνύματα με περιεχόμενο που συσχετίζεται με ψευδοτυχερά παιχνίδια, ψευδονομικές υπηρεσίες, πορνογραφικό υλικό κτλ. Πολύ συχνό φαινόμενο είναι και η λήψη αλυσιδωτών μηνυμάτων (chain e-mails). Τα μηνύματα αυτά είναι, συνήθως, ανεπιθύμητα και ο αποστολέας ζητά από τον παραλήπτη να προωθήσει το μήνυμα σε άλλα άτομα, τα οποία γνωρίζει. Ο κίνδυνος εδώ, είναι ότι κάθε φορά που προωθούμε ένα μήνυμα, αν δεν είμαστε προσεχτικοί, μαζί με αυτό εμφανίζεται και η ηλεκτρονική διεύθυνση όλων των προηγούμενων ατόμων που προώθησαν το ίδιο μήνυμα. Έτσι δεν γνωρίζουμε ποιος θα παραλάβει το μήνυμα και τι θα κάνει με τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις, οι οποίες θα εμφανίζονται σε αυτό.

3.     Αποξένωση από τον Πραγματικό Κόσμο

Περιγραφή: Η αλόγιστη και πολύωρη χρήση του Διαδικτύου, δημιουργεί συναισθηματική απόσταση και αλλοιώνει την ποιότητα επικοινωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους, κάτι το οποίο πολλές φορές οδηγεί στην αποξένωσή τους από τον πραγματικό κόσμο.

Αρκετοί είναι αυτοί οι οποίοι ξοδεύουν άπειρες ώρες μπροστά στον υπολογιστή παίζοντας διαδικτυακά παιχνίδια, σερφάροντας στο Διαδίκτυο ή ακόμα και επικοινωνώντας με φίλους τους μέσω του Διαδικτύου. Η πολύωρη ενασχόληση με τα πιο πάνω, οδηγεί πολλές φορές στην Αποξένωση από τον Πραγματικό Κόσμο εφόσον επιτρέπει στους ανθρώπους να ψυχαγωγούνται ή να επικοινωνούν χωρίς τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της προσωπικής επαφής. Αρκετοί είναι αυτοί για παράδειγμα οι οποίοι αναπτύσσουν Διαδικτυακές (on-line) σχέσεις χωρίς να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους.

Όλα αυτά γίνονται σε βάρος του χρόνου που διαφορετικά μπορούν να έχουν διαθέσιμο για τη συμμετοχή σε άλλες δραστηριότητες με φίλους, γείτονες ή ομάδες ανθρώπων με κοινά ενδιαφέροντα. Ως αποτέλεσμα, κάποιοι άνθρωποι δεν μπορούν να ταυτιστούν με τους άλλους νιώθοντας αποκλεισμένοι στην εντός του Διαδικτύου κοινωνική τους ζωή.

4.     Αποπλάνηση

Περιγραφή: Αποπλάνηση συμβαίνει όταν άγνωστοι εκμεταλλεύονται κακόβουλα το στοιχείο της ανωνυμίας στο Διαδίκτυο για να προσεγγίσουν ανήλικα παιδιά με στόχο τη σεξουαλική παρενόχληση.

Στο Διαδίκτυο ποτέ δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ποιος είναι ο συνομιλητής μας στις ηλεκτρονικές μας επικοινωνίες, ακόμα και αν βλέπουμε τη φωτογραφία του ή αν χρησιμοποιούμε κάμερα. Έτσι, πολλοί επιτήδειοι εκμεταλλεύονται το γεγονός αυτό, δίνουν ψεύτικα στοιχεία (κυρίως για την ηλικία τους) και ξεκινούν συζητήσεις με τα πιθανά θύματά τους με στόχο να αναπτύξουν φιλική με αυτά σχέση και να αποσπάσουν όσο το δυνατό περισσότερες πληροφορίες (π.χ. τόπο διαμονής, τα ενδιαφέροντά τους, τα χόμπι τους, τις σεξουαλικές τους εμπειρίες κ.λ.π.).

Υπάρχει ωστόσο και η δυνατότητα «ιδιωτικής συνομιλίας», όπου κάποιοι από τα μέλη της ομάδας αποφασίζουν να απομονωθούν από τους άλλους σε ένα ιδιαίτερο «δωμάτιο» και να επικοινωνούν μόνο μεταξύ τους. Υπάρχουν συχνά καταγγελίες παιδιών ότι, κατά τη διάρκεια τέτοιου είδους συνομιλίας, έχουν δεχτεί προτροπές από αγνώστους για συνάντηση σε πραγματικό χώρο. Σε χώρες του εξωτερικού έχουν παρουσιασθεί έως τώρα δεκάδες περιπτώσεις παιδιών που εξαφανίσθηκαν, έπεσαν θύματα παιδοφίλων ή κυκλωμάτων παιδικής πορνογραφίας, ή παρασύρθηκαν από κακόβουλους αγνώστους, τους οποίους «συνάντησαν» σε δωμάτια επικοινωνίας (Craven, et al, 2006).

5.     Βίαια Παιχνίδια

Περιγραφή: Σύμφωνα με έρευνες, εκατομμύρια άτομα αφιερώνουν χρόνο σε καθημερινή βάση σε ηλεκτρονικά παιχνίδια (http://www.appdata.com). Όπως στην αγορά έτσι και στο Διαδίκτυο υπάρχουν διάφορες κατηγορίες παιχνιδιών. Η πιο δημοφιλής κατηγορία παιχνιδιών είναι η κατηγορία παιχνιδιών δράσης η οποία χωρίζεται σε άλλες υποκατηγορίες, όπως παιχνίδια πολεμικών τεχνών (Beat’em up), λαβυρίνθων (maze), πλατφόρμας (platform), βολών (shooters) κ.ά.

Η κατηγορία βολών θεωρείται η πλέον βίαια κατηγορία παιχνιδιών και έχει κατακριθεί ιδιαίτερα για τα κακά πρότυπα και τις αρνητικές επιδράσεις που πιθανότατα να έχει, ειδικά σε νεαρά άτομα . Όπως λέει και το όνομα, σκοπός είναι να χρησιμοποιήσουμε όπλα, ώστε να εξοντώσουμε τους αντιπάλους και να ολοκληρώσουμε τις αποστολές του παιχνιδιού.

Βία όμως που εκφράζουμε στα παιχνίδια μπορεί να την εμφανίσουμε και στην κανονική μας ζωή. Ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις έρευνες των Πανεπιστημίων της Καλιφόρνια και του Σαν Φρανσίσκο στις ΗΠΑ. Οι μελετητές βρήκαν ότι η βία στα ηλεκτρονικά παιχνίδια προκαλεί αντικοινωνική και πολεμοχαρή συμπεριφορά στην καθημερινότητα των παιδιών ηλικίας 18 έως 21 (Ferguson, 2007).

6. Επιβλαβείς Συμπεριφορές

Περιγραφή: Το γεγονός ότι το Διαδίκτυο δεν είναι υπό τη δικαιοδοσία οποιουδήποτε καθιστά αδύνατο τον έλεγχο του περιεχομένου του. Ιστοσελίδες για βουλιμία, ανορεξία, αυτοκτονία, σατανισμό και τυχερά παιχνίδια υπάρχουν πολλές και παρακινούν σε επιβλαβείς συμπεριφορές. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το Eating Disorders Review (2003), άρχισαν να εμφανίζονται ιστοσελίδες υπέρ των διατροφικών διαταραχών και, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλαν ομάδες εναντίον της ανορεξίας και της βουλιμίας, αυτές οι ιστοσελίδες παραμένουν προσβάσιμες.

Σύμφωνα με έρευνα από την British Medical Journal, οι άνθρωποι που ψάχνουν πληροφορίες για τρόπους αυτοκτονίας είναι πιθανότερο να βρουν σελίδες που την ενθαρρύνουν παρά σελίδες που προσφέρουν βοήθεια και στήριξη. Από 240 ιστοσελίδες που βρέθηκαν το 2008 να αναφέρουν την αυτοκτονία οι 45 περίπου την ενθάρρυναν, την προωθούσαν ή την διευκόλυναν.

7. Εθισμός

Περιγραφή: Εθισμός στο Διαδίκτυο μπορεί να προκύψει με την πολύωρη ενασχόληση ατόμων σε διαδικτυακές δραστηριότητες όπως είναι τα παιχνίδια, δωμάτια συζητήσεων, ηλεκτρονικός τζόγος και άλλα. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.) στην Ελλάδα, το φαινόμενο είναι συχνότερο σε αγόρια, σε δυσλειτουργικές οικογένειες και σε παιδιά με καταθλιπτικά συναισθήματα ή σύνδρομο υπερκινητικότητας.

Για έναν έφηβο, η ασφαλής και υγιής χρήση του διαδικτύου ως χόμπι (εκτός σχολικών υποχρεώσεων) συνήθως προτείνεται να είναι περίπου:  1–2 ώρες την ημέρα. Αυτή η σύσταση βασίζεται σε οδηγίες οργανισμών όπως η American Academy of Pediatrics και η World Health Organization, που μελετούν τη σχέση των παιδιών και εφήβων με τις οθόνες.

Πολλοί παιδοψυχολόγοι προτείνουν τον απλό κανόνα: Πρώτα:

1. μαθήματα, 2. δραστηριότητες (άθληση, μουσική κτλ.) 3. οικογενειακός χρόνος 4. έως 1–2 ώρες ψυχαγωγική χρήση διαδικτύου

8. Εκφοβισμός (Cyberbullying)

Περιγραφή: Εκφοβισμός είναι δυνατό να συμβεί μέσω του Διαδικτύου και περιλαμβάνει εσκεμμένη, επαναλαμβανόμενη και εχθρική συμπεριφορά απέναντι σε άτομο ή ομάδα ατόμων με σκοπό την πρόκληση συναισθηματικής και ψυχολογικής βλάβης.

Ο Διαδικτυακός Εκφοβισμός συνήθως έχει τη μορφή ενός εκφοβιστικού, ρατσιστικού, προσβλητικού ή πρόστυχου ηλεκτρονικού μηνύματος, φωτογραφίας ή βίντεο. Κάποιες φορές o εκφοβισμός μπορεί να οδηγήσει στο να περιθωριοποιηθούν και να αποκλειστούν άτομο ή άτομα από άλλους.

9. Παραπληροφόρηση

Περιγραφή: Παραπληροφόρηση στο Διαδίκτυο είναι δυνατό να συμβεί με την παρουσίαση διάφορων ψευδών ή αναληθών ή τροποποιημένων πληροφοριών σε ιστοσελίδες, με πιθανό σκοπό την παραπλάνησή μας. Παραπληροφόρηση συμβαίνει και όταν οι πληροφορίες είναι ελλιπείς με αποτέλεσμα να οδηγήσουν σε λανθασμένα συμπεράσματα.

10. Ηλεκτρονικός Τζόγος

Περιγραφή: Με τον όρο Ηλεκτρονικός Τζόγος εννοούμε τη δραστηριότητα κατά την οποία δύο ή περισσότερα άτομα συναντώνται διαδικτυακά με σκοπό την ανταλλαγή στοιχημάτων. Μια τέτοια δραστηριότητα περιλαμβάνει το ρίσκο της πραγματικής οικονομικής απώλειας ή του κέρδους.

Κάποιος μπορεί να χάσει τις οικονομίες του, το σπίτι του, την περιουσία του ακόμη και το/τη σύζυγό της/του. Πολλοί είναι αυτοί που εθίζονται και δεν μπορούν να σταματήσουν πιστεύοντας πως στον επόμενο γύρο θα πάρουν τα λεφτά τους πίσω.

Η ευκολία πρόσβασης σε ιστοσελίδες ηλεκτρονικού τζόγου αυξάνει τους κινδύνους εμπλοκής παιδιών και εφήβων σε τέτοιες δραστηριότητες.

10. Ιοί (Virus)

Περιγραφή: Ιός είναι κακόβουλο πρόγραμμα, το οποίο εγκαθίσταται στον υπολογιστή, συνήθως εν αγνοία του χρήστη, και ενεργοποιείται είτε κάποια προκαθορισμένη χρονική στιγμή είτε ύστερα από κάποια συγκεκριμένη ενέργεια. Η ενεργοποίηση ενός ιού μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα διάφορες συνέπειες, επικίνδυνες ή μη. Συγκεκριμένα, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα το συνεχές άνοιγμα διαφόρων παραθύρων στην οθόνη, μπορεί όμως και να προκαλέσει την καταστροφή δεδομένων σε αρχεία ή άλλες βλάβες. Ένας ιός ενσωματώνεται σε ηλεκτρονικά μηνύματα και προγράμματα, έτσι ώστε όταν ανοίξουμε τα μηνύματα αυτά ή εκτελέσουμε τα προγράμματα, ενεργοποιούμε άθελά μας και τον ιό.

11. Σεξουαλική Κακοποίηση και Εκμετάλλευση Παιδιών

Περιγραφή: Σύμφωνα με την UNICEF, η σεξουαλική εκμετάλλευση περιλαμβάνει κάθε πραγματική ή προσπάθεια κακοποίησης της ευαλωτότητας, της διαφοράς δύναμης ή της εμπιστοσύνης ενός παιδιού για σεξουαλικούς σκοπούς, ενώ η σεξουαλική κακοποίηση αναφέρεται σε πραγματική ή απειλούμενη σωματική επαφή σεξουαλικής φύσης, είτε με βία είτε υπό άνιση ή εξαναγκαστική κατάσταση.

Σύμφωνα με τα σύγχρονα δεδομένα η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών είναι αποτέλεσμα εξαναγκασμού και σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών από τους δράστες, συναφώς η χρήση οποιωνδήποτε όρων παραπέμπουν σε «παιδική πορνογραφία», «πορνογραφικές παραστάσεις» και «παιδική πορνεία» είναι αδόκιμη και λανθασμένη, καθότι δεν αντικατοπτρίζει την ορθή διάσταση του όλου θέματος και τη ζημία που υφίστανται τα κακοποιηθέντα  παιδιά.

12. Παραβίαση Ιδιωτικής Ζωής

Περιγραφή: Σε κάθε βήμα της περιδιάβασής μας στο Διαδίκτυο “προσφέρουμε” προσωπικές πληροφορίες. Αυτές οι πληροφορίες είναι σαν ένα γρίφος που πρέπει να συμπληρωθεί για να αποκαλυφθεί η εικόνα μας. Η περιήγηση μας στο Διαδίκτυο έχει πολλά κοινά με τη ζωή μας στο φυσικό κόσμο. Έτσι τίθενται κάποια πολύ σοβαρά ζητήματα: της προστασίας των προσωπικών μας δεδομένων, της ορθής και ηθικής επικοινωνίας με τη βοήθεια της τεχνολογίας και το γεγονός πως ό,τι και αν κάνουμε στο Διαδίκτυο αφήνει ίχνη.

Επίσης πολλές από τις ιστοσελίδες που επισκεπτόμαστε, φυλάνε στον υπολογιστή μας δεδομένα για την επίσκεψη μας, τα λεγόμενα “Cookies”. Τα Cookies είναι μικρά κομμάτια από πληροφορίες όπως το όνομα χρήστη, πληροφορίες της εγγραφής μας σε μια σελίδα, προτιμήσεις, διαδικτυακά «καλάθια με ψώνια» και λοιπά. Οι νόμιμες εταιρείες χρησιμοποιούν τα Cookies για να κάνουν προσφορές σε χρήστες που τους επισκέπτονται ξανά. Παράνομες εταιρείες χρησιμοποιούν Cookies για να πάρουν πληροφορίες για τους χρήστες και να τις πουλήσουν σε εταιρείες Marketing.

Κοινωνικά Δίκτυα όπως το Facebook και MySpace επιτρέπουν την αποστολή φωτογραφιών και την αποθήκευση προσωπικών σημειώσεων. Προσωπικές πληροφορίες που ανταλλάσσονται σε τέτοια δίκτυα μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα του χρήστη με το σχολείο, τον εργοδότη του και όχι μόνο. Τέτοιες ιστοσελίδες δέχονται συχνά και με ευκολία επισκέψεις από παιδοφίλους που ενδιαφέρονται είτε να παραπλανήσουν ανήλικους σε πραγματικές συναντήσεις ή να κλέψουν φωτογραφίες και πληροφορίες που ανταλλάσσονται από άτομα που χρησιμοποιούν αυτά τα δίκτυα.

12. Παραποίηση Γλώσσας

Περιγραφή: Αντί ελληνικά, δηλαδή, χρησιμοποιούνται τα “greeklish”, ελληνικά γραμμένα με λατινικούς χαρακτήρες, στα οποία ο τονισμός και η ορθογραφία δεν είναι σημαντικά. Για παράδειγμα η φράση «θα σε δω σε λίγο» αποδίδεται εσφαλμένα «tha se do se ligo».

Αυτό ξεκίνησε, επειδή η χρήση του ελληνικού αλφαβήτου στην τεχνολογία ήταν είτε αδύνατη είτε δύσκολη. Παρόλο που τα τελευταία χρόνια πολλοί υπολογιστές και προγράμματα χρησιμοποιούν την ελληνική γλώσσα, πάρα πολλοί δεν επικοινωνούν στα ελληνικά αλλά σε greeklish όταν στέλνουν μηνύματα στο κινητό ή όταν χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο. Υπάρχουν επίσης ιστοσελίδες όπου η γλώσσα που χρησιμοποιείται δεν είναι τα Ελληνικά αλλά τα greeklish και σε σελίδες του Διαδικτύου διατίθενται greeklish converters, προγράμματα που μετατρέπουν greeklish σε Ελληνικά και το αντίστροφο. Όλα αυτά μπορούν να οδηγήσουν όχι μόνο στη παραποίηση της γλώσσας μας αλλά, όπως κάποιοι υποστηρίζουν και στην αλλοίωση της ταυτότητας των Ελλήνων.

Επίσης είναι πολύ συχνό φαινόμενο οι νεαροί να χρησιμοποιούν εικόνες ή διάφορα άλλα ακρώνυμα για να επικοινωνήσουν γρήγορα και άμεσα. Αυτά συμπεριλαμβάνουν τα εικονίδια συναισθημάτων (emotions) και τα ακρώνυμα. Τα Emotions είναι εικονίδια τα οποία στόχο έχουν να εκφράσουν κάποια συναισθήματα.

13. Φυσικές Παθήσεις

Περιγραφή: Η πολύωρη χρήση του Διαδικτύου είτε είναι για έρευνα είτε για παιχνίδι είτε για κοινωνικοποίηση εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία μας. Πέρα από τις διαταραχές στην όραση και τις υποψίες για ενδεχόμενα προβλήματα εξαιτίας της έκθεσης σε ακτινοβολία, κυρίως από τις οθόνες, εκείνοι που ασχολούνται για ώρες μπροστά στον υπολογιστή χωρίς διάλειμμα ή εναλλαγή δραστηριοτήτων κάνοντας μεγάλο αριθμό επαναλαμβανόμενων κινήσεων μπορεί να προσβληθούν από διάφορες μυοσκελετικές παθήσεις. Κακώσεις όπως ο ευθειασμός του αυχένα, ο πόνος του αγκώνα (tennis elbow), τενοντίτιδα, πηχαιοκαρπική άρθρωση και άλλες παθήσεις έχουν συνδέσει το όνομά τους με την υπερβολική χρήση του υπολογιστή.

14. Υποκλοπή Προσωπικών Δεδομένων (Phishing)

Περιγραφή: Υποκλοπή Προσωπικών Δεδομένων στο Διαδίκτυο είναι η πράξη της εξαπάτησης ενός χρήστη κάνοντας τον να δώσει προσωπικές πληροφορίες σε μια «πλαστή ιστοσελίδα» στο Διαδίκτυο (π.χ διεύθυνση, αριθμό ταυτότητας, αριθμό διαβατηρίου, αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών,ης κ.λπ). Μια τέτοιου είδους δραστηριότητα επιτρέπει σε έναν απατεώνα (cracker) να κλέψει ή να πλαστογραφήσει τα στοιχεία του θύματος ή/και να κερδίσει παράνομη πρόσβαση στα δεδομένα του/της, όπως προσωπικούς λογαριασμούς, συνδρομές, e-mail, κωδικούς, κ.λπ.

Κάποιοι θεωρούν τις Απάτες (Scams) ως ένα είδος υποκλοπής, μόνο που οι Απάτες συνήθως δεν ενδιαφέρονται για τις προσωπικές μας πληροφορίες, αλλά προσπαθούν να προκαλέσουν τον οίκτο μας για τον ανθρώπινο πόνο ώστε να προσφέρουμε λεφτά για να βοηθήσουμε ένα δήθεν καλό σκοπό. Για παράδειγμα, σχεδόν κάθε μεγάλη καταστροφή (σεισμός, πλημμύρες, πείνα, πόλεμος) έχει προκαλέσει πολυάριθμες ηλεκτρονικές απάτες, μηνύματα σε ιστοσελίδες που ζητούν από τους χρήστες να προσφέρουν λεφτά για να βοηθήσουν για κάποιο καλό σκοπό. Πολλοί άνθρωποι έχουν χάσει πολλά λεφτά για τέτοιους “καλούς” σκοπούς. Κάποιοι έχουν χάσει ακόμα και τη ζωή τους, καθώς έχουν ταξιδέψει σε άλλες χώρες για να γνωρίσουν αυτούς που επωφελούνταν των προσφορών τους.

15.  Sextortion

Περιγραφή: Ο σεξουαλικός διαδικτυακός εξαναγκασμός και εκβιασμός σε άτομα, γνωστός και ως «sextortion», είναι μία μορφή σεξουαλικής εκμετάλλευσης, κατά την οποία, σεξουαλικές πληροφορίες (π.χ., βίντεο, εικόνες) χρησιμοποιούνται για σεξουαλική ή και οικονομική εκμετάλλευση των θυμάτων.

---

Τί πρέπει να κάνουμε εμείς για να αποφύγουμε όλους αυτούς τους κινδύνους; Υπάρχει λύση;

Χρήσιμες Συμβουλές

• Εάν κάποιες σελίδες μας κάνουν να νιώθουμε άβολα, τις κλείνουμε αμέσως και το αναφέρουμε σε κάποιον ενήλικα
• Σταματούμε αμέσως συνομιλίες που μας κάνουν να νιώθουμε άβολα και το αναφέρουμε σε κάποιον ενήλικα
• Δεν δίνουμε σε κανένα τα προσωπικά μας στοιχεία
• Δεν συναντάμε άτομα τα οποία γνωρίσαμε στο Διαδίκτυο
• Είμαστε πάντα ευγενικοί και φιλικοί με τα άτομα τα οποία γνωρίζουμε στο Διαδίκτυο

Η Χριστιανική προοπτική του θέματος

Για να αποφύγουν οι χριστιανοί τις αρνητικές επιπτώσεις του διαδικτύου απαιτείται μια στάση διάκρισης, αυτοελέγχου και πνευματικής εγρήγορσης.

1. Πνευματική θωράκιση και αυτοέλεγχος

• Προσευχή και Μελέτη: Ξεκινήστε τη μέρα με προσευχή και όχι με το κινητό. Η “πνευματική πυξίδα” πρέπει να ρυθμίζεται από τον Λόγο του Θεού, όχι από τα social media.
• Φύλαξη των αισθήσεων: Εφαρμόστε το “Φύγε” αν βρεθείτε τυχαία σε ακατάλληλη σελίδα. Επιλέγετε περιεχόμενο που είναι “αληθινό, σεμνό, δίκαιο, αγνό”.
• Ψηφιακή νηστεία: Ορίστε χρόνους αποχής από το διαδίκτυο (π.χ. μία ημέρα την εβδομάδα ή κάποιες ώρες το βράδυ) για να ανανεώσετε την πνευματική σας ζωή.

2. Ορθή χρήση και Όρια

• Θέστε χρονικά όρια: Χρησιμοποιήστε εργαλεία μέτρησης χρόνου οθόνης για να αποφύγετε την εξάρτηση.
• Δημιουργήστε ζώνες χωρίς τεχνολογία: Μην έχετε συσκευές στην κρεβατοκάμαρα, ειδικά κατά την διάρκεια του ύπνου και απαγορεύστε τα τηλέφωνα στο τραπέζι του φαγητού.
• Φίλτρα και προστασία: Εγκαταστήστε λογισμικό γονικού ελέγχου για να μπλοκάρετε ακατάλληλες ιστοσελίδες

3. Πνευματική στάση στο Διαδίκτυο

• Αποφύγετε τους καβγάδες: Μην εμπλέκεστε σε διαδικτυακές αντιπαραθέσεις. Ο χριστιανός πρέπει να απαντά με ευγένεια και όχι να αποδεικνύει το δίκιο του με θυμό.
• Θετική παρουσία: Χρησιμοποιήστε το διαδίκτυο για να οικοδομείτε, να ενθαρρύνετε και να μεταφέρετε το μήνυμα της πίστης.
• Επαλήθευση: Μην αναπαράγετε gossip ή ψευδείς ειδήσεις. Ελέγχετε την αλήθεια όσων μοιράζεστε.

4. Προτεραιότητα στην πραγματική κοινότητα/ στην πραγματική ζωή

• Ενσωμάτωση στην κοινωνία: Δώστε προτεραιότητα στις δια ζώσης συναντήσεις, την εκκλησιαστική ζωή και την οικογένεια, καθώς η εικονική επικοινωνία δεν μπορεί να αντικαταστήσει την πραγματική ζωή.

---

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ:  Ο χριστιανός καλείται να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο ως εργαλείο (“δούλο”) και να μην επιτρέπει στο διαδίκτυο να γίνει ο “κύριος” της ζωής του!

---

[ΠΡΟΣΟΣΗ: Οι παρακάτω πληροφορίες είναι περισσότερο και τον κατηχητή για να έχει υπόψη του τι γίνεται από πλευράς ερευνών]

Οι συνέπειες από το ξενύχτι των εφήβων στο κινητό και γενικότερα

Το να παραθέσουμε ένα σωρό επιστημονικές έρευνες που αποδεικνύουν πως το ξενύχτι γενικά ή η ασύδοτη χρήση κινητού έχει αρνητικές επιπτώσεις είναι πάρα πολύ εύκολο, όμως θα ήταν πολύ κουραστικό. Μπορούμε να αναφέρουμε μόνο κάποια παραδείγματα για να γίνει κατανοητό. 

Από ερευνητική σκοπιά:

• Οι έφηβοι που ξενυχτάνε, με επακόλουθο να κοιμούνται λιγότερες από 7 ώρες κάθε βράδυ, μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν σκλήρυνση κατά πλάκας, προειδοποιούν επιστήμονες από τη Σουηδία. Σε μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι ο ανεπαρκής και ο ταραγμένος ύπνος σε αυτή την ηλικία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο έως και κατά 50%!
• Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η χρήση των ψηφιακών συσκευών το βράδυ είναι μία από τις κύριες αιτίες για τις οποίες οι έφηβοι ξενυχτούν συστηματικά. Η μελέτη διεξήχθη σε 2.075 νεαρούς πάσχοντες από σκλήρυνση κατά πλάκας και 3.164 υγιείς συνομηλίκους τους. Η μέση ηλικία των ασθενών όταν είχαν νοσήσει ήταν τα 35 έτη.
• Κατά μέσον όρο, όσοι σε ηλικία 15-19 ετών κοιμόντουσαν λιγότερο από 7 ώρες το βράδυ, διέτρεχαν κατά 40% αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν τη νόσο. Παρομοίως, όσοι είχαν φτωχής ποιότητας ύπνο στις ίδιες ηλικίες διέτρεχαν κατά 50% υψηλότερο κίνδυνο, σε σύγκριση με όσους κοιμόντουσαν 7-9 ώρες.
• Προβληματική χαρακτηρίζεται η σχέση των εφήβων με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη νέα έκθεση τού Ευρωπαϊκού γραφείου του ΠΟΥ, με τίτλο «Έρευνα για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των έφηβων-μαθητών».

Τα νέα στοιχεία δείχνουν μια σημαντική αύξηση στα ποσοστά της προβληματικής ενασχόλησης με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στους εφήβους διεθνώς, από 7% το 2018 σε 11% το 2022.

Τα κύρια ευρήματα με μια ματιά:

• Πάνω από το ένα τρίτο (36%) των εφήβων διεθνώς (33% στην Ελλάδα) αναφέρουν συνεχή καθημερινή επαφή με φίλους ή άλλους στο διαδίκτυο.
• Ένας στους 9 (11%) εμφανίζει σημάδια προβληματικής ενασχόλησης με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (13% στην Ελλάδα), αφιερώνει δηλαδή πολλές ώρες σε αυτά, δυσκολεύεται να ελέγξει τη χρήση τους και βιώνει αρνητικές συνέπειες από αυτήν.
• Το ένα τρίτο (34%) των εφήβων παίζει καθημερινά ηλεκτρονικά παιχνίδια, με περισσότερους από έναν στους 5 (22%) να παίζουν (όταν παίζουν) για τουλάχιστον τέσσερις ώρες την ημέρα.
• Σχεδόν ένας στους 8 (12%) εφήβους διεθνώς είναι σε κίνδυνο προβληματικής ενασχόλησης με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, σε υπερδιπλάσιο ποσοστό τα αγόρια έναντι των κοριτσιών (16% έναντι 7%, δεν υπάρχουν αντίστοιχα δεδομένα για την Ελλάδα).
• Προηγούμενη μελέτη στα δεδομένα της ίδιας έρευνας διαπίστωσε ότι οι έφηβοι που έκαναν προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είχαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και υψηλότερα επίπεδα χρήσης ουσιών, σε σύγκριση με τους ομοτίμους τους με μη-προβληματική ή καθόλου ενασχόληση με αυτά.
• Επιπλέον, η προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει συσχετιστεί με ξενύχτι και συνεπώς μικρότερη διάρκεια ύπνου, δυνητικά επηρεάζοντας τη συνολική υγεία και την ακαδημαϊκή επίδοση των εφήβων. Διαχρονικά, η προβληματική χρήση αυξάνεται και -εάν η τάση αυτή συνεχιστεί- θα μπορούσε να έχει εκτεταμένες συνέπειες για την ανάπτυξη και την ψυχοκοινωνική υγεία των εφήβων.

* Οι έρευνες που θα μπορούσαμε να παραθέσουμε εδώ είναι ατελείωτες και για το ξενύχτι και για την χρήση κινητού, αλλά αρκεί μια ιδέα.

---

---

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: (Μετά από κάθε συνάντηση) 

Είς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν. Δόξα σοι, Χριστὲ ὁ Θεός, ἡ ἐλπὶς ἡμῶν, δόξα σοι.

Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου. Ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου. Γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον. Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν.Καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. Ἀμήν.