Θέμα 17.3 Όποιος νοιάζεται για τον φτωχό, είναι με τον Θεό…

ΠΡΟΣΕΥΧΗ (Πριν αρχίσει η κάθε συνάντηση)

Η φτώχεια που μας περιτριγυρίζει δεν αφορά μόνον πράγματα που δεν μπορούμε να αποκτήσουμε. Έχει να κάνει πλέον με στοιχειώδεις  υπηρεσίες και με πολλά από εκείνα που μέχρι χτες ήταν αυτονόητα. Όταν το ζητούμενο δεν είναι απλώς ένα κρεβάτι σε ένα νοσοκομείο ή λίγη ζεστασιά σε μια σχολική αίθουσα, αλλά η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, που καθημερινά διασύρεται στους δρόμους και τους διαδρόμους, τότε ο άνθρωπος ζητάει απαντήσεις σε τεράστια «γιατί», αλλά και λύσεις σε  ζητήματα, κυριολεκτικά, ζωής και θανάτου. 

Επίτρεψέ μου να πιστεύω, πως η περικοπή της ερχόμενης Κυριακής προσφέρει τέτοιου είδους απαντήσεις και καλεί σε λύσεις με  τρόπο απόλυτο, σαφή, σκληρό, αλλά και λυτρωτικό. 

Αυτή λοιπόν την τρίτη Κυριακή του Τριωδίου, ο Χριστός θα βρεθεί  ξανά ανάμεσα στους ανθρώπους, όχι όμως ως ένας περιφρονημένος και  καταδιωγμένος, όπως την πρώτη φορά, αλλά ως βασιλιάς που θα  αποδώσει δικαιοσύνη. Ο Ματθαίος μας αναφέρει μια συγκεκριμένη  συμπεριφορά, που θα τοποθετήσει κάποιους στα δεξιά Του και μια άλλη,  επίσης συγκεκριμένη συμπεριφορά, που θα τοποθετήσει κάποιους άλλους  στα αριστερά Του. Και οι δύο συμπεριφορές όμως έχουν να κάνουν με κάτι  κοινό: Την ανταπόκριση ή την αδιαφορία απέναντι σε βασικά κοινωνικά  προβλήματα: Τη πείνα, τη δίψα, τη φτώχεια, τη φυλακή, τον διωγμό. 

Ας έρθουμε τώρα και στην παραβολή, από το 25ο κεφ. του  Ματθαίου: 

Η κρίση των εθνών 

31 «Όταν λοιπόν έρθει ο Υιός του  ανθρώπου μέσα στη δόξα του και όλοι  οι άγγελοι μαζί του, τότε θα καθίσει πάνω στο θρόνο της δόξας του.

32 Και  όλα τα έθνη θα συναχτούν μπροστά  του, και θα τους ξεχωρίσει μεταξύ τους όπως ακριβώς ο ποιμένας  ξεχωρίζει τα πρόβατα από τα  κατσίκια.

33 Και θα στήσει αφενός τα στήσει τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων.

34 Τότε θα πει ο βασιλιάς σ’  αυτούς που είναι από τα δεξιά του: “Ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα  μου, κληρονομήστε την ετοιμασμένη  για σας βασιλεία από την αρχή της  δημιουργίας του κόσμου.

35 Γιατί  πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και μου δώσατε να πιω, ήμουν  ξένος και με περιμαζέψατε,

36 γυμνός και με ντύσατε, ασθένησα και με  επισκεφτήκατε, ήμουν σε φυλακή και  ήρθατε προς εμένα”.

37 Τότε θα του  αποκριθούν οι δίκαιοι λέγοντας:  “Κύριε, πότε σε είδαμε να πεινάς και  σε θρέψαμε, ή να διψάς και σου  δώσαμε να πιεις;

38 Και πότε σε  είδαμε ξένο και σε περιμαζέψαμε, ή  γυμνό και σε ντύσαμε; 39 Και πότε σε  είδαμε να είσαι ασθενής ή σε φυλακή  και ήρθαμε προς εσένα”;

40 Και αφού  αποκριθεί ο βασιλιάς, θα τους πει: “Αλήθεια σας λέω, εφόσον το κάνατε  σ’ έναν από αυτούς τους αδελφούς  μου τους ασήμαντους, σ’ εμένα το  κάνατε”.

41 Τότε θα πει και σ’  αυτούς που θα είναι από τα αριστερά  του: “Φύγετε από εμένα οι  καταραμένοι, στη φωτιά την αιώνια,  την ετοιμασμένη για το Διάβολο και  τους αγγέλους του. 42 Γιατί πείνασα  και δε μου δώσατε να φάω, δίψασα  και δε μου δώσατε να πιω,

43 ήμουν ξένος και δε με περιμαζέψατε,  γυμνός και δε με ντύσατε, ασθενής  και σε φυλακή και δε μ’  επισκεφτήκατε”.

44 Τότε θα αποκριθούν και αυτοί λέγοντας: “Κύριε, πότε σε είδαμε να πεινάς ή να  διψάς ή ξένο ή γυμνό ή ασθενή ή σε φυλακῇ, καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι; 45 τότε ἀποκριθήσεται αὐτοῖς λέγων· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾿ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε.

46 καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον. φυλακή και δε σε  διακονήσαμε”;

45 Τότε θα αποκριθεί  σ’ αυτούς λέγοντας: “Αλήθεια σας  λέω, εφόσον δεν το κάνατε σ’ έναν  από αυτούς τους ασήμαντους, ούτε σ’  εμένα το κάνατε”.

46 Και θα πάνε  αυτοί σε κόλαση αιώνια, ενώ οι δίκαιοι  σε ζωή αιώνια». 

Το μήνυμα είναι σαφές:

---

«Όποιος νοιάζεται για τον φτωχό, είναι με τον Θεό. Όποιος  αδιαφορεί, ο Θεός θα τον απομακρύνει από κοντά Του».

---

Αφού τελειώσει η εξιστόρηση, δύο πράγματα ίσως να ήταν χρήσιμο να λεχθούν στο ακροατήριό σου: Το πρώτο έχει να κάνει περισσότερο με το ιστορικό πλαίσιο της  περικοπής, αλλά και γενικότερα με τις βασικές κατευθύνεις του  ευαγγελίου του Ματθαίου. 

– Σε ποιους νομίζετε παιδιά πως απευθύνεται κυρίως ο  Χριστός; (…) Σε όσους ζητάνε τον Θεό. 

– Έχετε δίκιο. Όλοι σήμερα στην σημερινή παραβολή φαίνεται πως έχουν αυτή την αγωνία. Πού είναι ο Θεός; Ας τους πούμε λοιπόν, πως ο ευαγγελιστής, μέσα από τα λόγια του  Ιησού, στηλιτεύει την τυπολατρία των Φαρισαίων και διαχρονικά, όλων  εκείνων που εξαντλούν την θρησκευτικότητά τους σε μια ατομική πορεία σχολαστικής τήρησης κανόνων. Γι’ αυτό και ο Χριστός, στο ίδιο Ευαγγέλιο ακούγεται να λέει: «έλεος θέλω και ου θυσίαν» (9,13). Ας θυμίσουμε  ακόμη το αγωνιώδες ερώτημα για το πού κατοικεί ο Θεός, όπως ρωτάει  η Σαμαρείτιδα τον Κύριο (Ιω. 4,20). Και εάν εκεί ο Χριστός αρνείται να  εγκλωβίσει τον Θεό σε πέτρινους ναούς, εδώ τον ταυτίζει με τους  θνητούς ανθρώπους, έμψυχους όμως ναούς. 

Το δεύτερο αφορά τα έσχατα. – Στον νέο κόσμο του Θεού, ποιο βασικό στοιχείο φαίνεται να  κυριαρχεί; (…)

– Στον νέο κόσμο του Θεού, η βασική και μεγαλύτερη δύναμη  που ενώνει τους ανθρώπους είναι η αγάπη. Και εδώ μπορείτε να κάνετε μια πρώτη αναφορά στο «σήμερα».  – Τι κρατάει σήμερα τους ανθρώπους ενωμένους;…… 

– Ο φόβος… το κοινό συμφέρον… Και πόσο εύκολα οι δεσμοί των ανθρώπων σπάνε για αφορμές  ασήμαντες. Μήπως τελικά η αγάπη είναι δώρο του Θεού προς ολόκληρη  την κοινωνία των ανθρώπων; Μήπως μας έδωσε τον τρόπο η  ανθρωπότητα να ζει μέσα στην ειρήνη και την γαλήνη; 

Ας θυμίσουμε τέλος, ρωτώντας τα παιδιά: – Ποιο είναι το γενικότερο μήνυμα και ο σκοπός των ημερών  που διανύουμε; Το γενικότερο πλαίσιο των ημερών είναι το Τριώδιο, η περίοδος αυτή της προετοιμασίας, η οποία τελικό της στόχο έχει να βρούμε το  θάρρος να μετρήσουμε τον εαυτό μας με τα κριτήρια του Θεού και όχι τα  δικά μας ή του κόσμου. Και την Κυριακή αυτή ένα νέο κριτήριο μάς μετράει: Η έμπρακτη αγάπη, που στην τέλεια μορφή της δεν ξεχωρίζει τον Θεό από τον άνθρωπο. 

Κατά την παρουσίαση της περικοπής, έχω αντιμετωπίσει πολύ  ενδιαφέροντα και ολίγον προκλητικά ερωτήματα, όπως: 

– Εδώ καλά-καλά δεν έχω εγώ! Τι να δώσω; (Και πολύ  φοβούμαι πως οι συνθήκες των ημερών, το ερώτημα αυτό θα το  κάνουν όλο και συχνότερο). Συνήθως εδώ βρίσκω την ευκαιρία να αναφερθώ, όχι μόνο στην υλική προσφορά, αλλά σε κάτι ευρύτερο και πιο ουσιαστικό: Στην αγαπητική διάθεση που πάντα βρίσκει τρόπο να προσφέρει. Ρωτάω  μάλιστα κάποιες φορές: 

– Έχεις γνωρίσει ανθρώπους που τους αισθάνεσαι πάντα έτοιμους να προσφέρουν, έστω και αν έχουν ελάχιστα; 

Πάντα παίρνω θετική απάντηση. Επιπλέον έχω πάντα έτοιμο το  χωρίο από τους τρεις πειρασμούς του Χριστού: ουκ επ’ άρτω μόνω  ζήσεται ο άνθρωπος (Ματθ. 4,4) Πολλές οι ανάγκες του ανθρώπου,  πολλών λογιών οι φτώχιες, πολλοί και οι δρόμοι της αγάπης.  Ξαναρωτάω: 

– Γνωρίζετε ανθρώπους που τα έχουν όλα και δεν είναι  ευτυχείς;  Και δω, θετική απάντηση παίρνω. Και για να επανέλθω στο  φρόνημα, η ιστορία με το κρεμμύδι, όπως την εξιστορεί ο Ντοστογιέφσκι,  δίνει πολλά ερεθίσματα. Ας τη θυμηθούμε… 

– Ποια είναι η λέξη που την καταδίκασε; “ Δικό μου είναι το κρεμμύδι!” Σωστά… «δικό μου είναι το κρεμμύδι». Το ατομικό φρόνημα σε  αντιδιαστολή με το αγαπητικό-δοτικό φρόνημα. Και πολλά ακόμη να συζητήσει κανείς. 

Άλλο ερώτημα: – Και που ξέρω εγώ κύριε, τι θα τα κάνει τα λεφτά; Είναι φορές που έχω κι εγώ αναφέρει προσωπική μου εμπειρία: Στο  αυτοκίνητο, συγγενής μου με επέπληξε έντονα, γιατί έδωσα σε αλλοδαπό μία μικρή βοήθεια. «Δίνοντάς του», μου είπε, τον κρατάς εδώ. «Να  γυρίσει στη χώρα του, γιατί αλλιώς θα φέρει και τους δικούς του εδώ  πέρα».Μια απάντηση κρύβεται σε κάτι που μου διηγιόταν αγαπημένη μοναχή, η αδελφή Στυλιανή, παλιά ηγουμένη στο μοναστήρι της Νταού  Πεντέλης. Ένας άγιος της εκκλησίας μας, ο άγιος Ιωάννης ο Ελεήμονας,  όντας επίσκοπος, έβγαινε το βράδυ μαζί με ένα διάκο του και μοίραζε  αδιακρίτως. Κάποια στιγμή, ο διάκος του λέει: «Γέροντα, αυτός παίρνει,  κάνει το γύρο γρήγορα και ξαναβρίσκεται μπροστά μας. Τι να κάνω;» «Δίνε, δίνε», απαντούσε εκείνος. «Πού ξέρω εγώ αν δεν είναι ο Χριστός  και μας δοκιμάζει;». Και συμπλήρωνε: Στον Παράδεισο θα μπουν μόνο άνθρωποι με τρύπια χέρια. Και μια τελευταία ερώτηση, αρκετά συχνή: 

– Πώς, κύριε, ένας Θεός αγάπης απορρίπτει με τέτοιο τρόπο  τους άσπλαχνους; Αλλά και αλλού, πώς μιλάει με τόση σκληρότητα  για κόλαση και για κλαυθμούς και βρυγμούς οδόντων; 

Συνήθως απαντώ πως οι άνθρωποι στους οποίους τότε απευθυνόταν, δεν είχαν γνωρίσει ακόμη την απέραντη φιλανθρωπία του Θεού.  Περισσότερο τον έχουν γνωρίσει στην Π. Διαθήκη ως Θεό δίκαιων  ποινών. Υπενθυμίζω μάλιστα την παραβολή του Ασώτου: 

– Για θυμηθείτε το μαρτύριο του μεγάλου γιου. Μέσα να  χαίρονται και αυτός να μην μπορεί να νιώσει χαρά. Τον έδιωξε  κανείς; …….όχι……… τότε; Μόνος του αποσύρεται. Η ίδια αγάπη του  Θεού, για όποιον δεν μέτρησε τον εαυτό του και τον κόσμο, όπως  είπαμε, με Εκείνου τα μέτρα, γίνεται μαρτύριο, κόλαση, διότι δεν  μπορεί, ούτε να την αναγνωρίσει, ούτε να την γευτεί. Έτσι έγινε με  τους πρωτοπλάστους, έτσι γίνεται και με όσους διαρκώς  παραπονούνται για τη μοναξιά τους. Γιατί τελικά κόλαση είναι η  εκούσια μοναξιά μας, η άρνησή μας ν’ αγαπήσουμε. Και με την έννοια  αυτή, η κόλαση είναι απολύτως υπαρκτή και μάλιστα από αυτή τη  ζωή, όπως άλλωστε και η βασιλεία των ουρανών.

Τέλος, νομίζω πως, πριν από οποιαδήποτε ανάλυση και συμπέρασμα, είναι βασικό τα παιδιά από μικρά να μαθαίνουν στην  προσφορά. Όπως λένε και οι νηπτικοί Πατέρες, δεν είναι μόνο η γεμάτη  θείο φωτισμό καρδιά, που ωθεί σε έργα αγάπης. Και η πρακτική (οι  αγαθές πράξεις), ακόμη και απομονωμένη, μπορεί να μαλακώσει την  ψυχή του ανθρώπου. Σε κάθε έργο διδασκαλίας, είτε μέσα στο ναό, είτε  μέσα στην σχολική τάξη, είτε μέσα στο ίδιο μας το σπιτικό, πάντα πρέπει  να βρίσκει χώρο η άσκηση της έμπρακτης προσφοράς. Όχι μόνο χρημάτων,  αλλά ακόμη κι ενός καλού λόγου, ακόμη και μιας πρόθυμης συγνώμης. 

Όσο για τα μεγαλύτερα παιδιά, έχω μια έντονη επιθυμία να  συνδυάσω την παραβολή της τελικής κρίσης με την περιβόητη κρίση των  ημερών. Στο Ευαγγέλιο, η κρίση έχει να κάνει με ένα είδος δικαστηρίου,  όπου αποδίδεται δικαιοσύνη. Ευκαιρία να ενεργοποιήσουμε αυτή την  διάσταση και στις σημερινές συνθήκες. Οι δυσκολίες δεν είναι ατυχίες αλλά  συνέπειες. Από κει και πέρα, είμαι βέβαιος πως ο καθένας έχει άφθονη  προσωπική εμπειρία για να αποδείξει του λόγου το αληθές. 

Του Ηλία Λιαμή, αρχισυντάκτη της ιστοσελίδας, https://www.catichisi.gr/

---

Ακολουθεί και ένα κείμενο, που με τον δικό του τρόπο προσεγγίζει  την παραβολή: 

Πέρα από το ότι είμαστε ελεύθερα όντα και ευχαριστιακά όντα, ο άνθρωπος είναι επίσης κοινωνικό ον. Αυτό είναι το τρίτο  χαρακτηριστικό του στοιχείο. Είναι, σύμφωνα με το χαρακτηρισμό  του Αριστοτέλη, ένα «πολιτικό ζώο», γιατί όντως πραγματώνει  τον εαυτό του, γίνεται όντως άνθρωπος, εφόσον ζει σε μια πόλη, σ’ ένα κοινωνικά οργανωμένο χώρο. Ακόμη και οι ερημίτες πρέπει να  προετοιμάσουν τον εαυτό τους για τη μόνωση αφού ζήσουν αρχικά  στην κοινωνική ζωή μιας μοναχικής αδελφότητας. Ο άνθρωπος  είναι διαλογικός. Για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του John Macmurray «δεν μπορεί να υπάρξει άνθρωπος μέχρι που να  βρεθούν δύο τουλάχιστον σε κοινωνία».

«Και είπεν ο Θεός, ποιήσωμεν άνθρωπον κατ’ εικόνα  ημετέραν και καθ’ ομοίωσιν» (Γεν. 1:26). Αυτό το «ποιήσωμεν  άνθρωπον», όπως παρατηρούν οι Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας,  δείχνει ότι τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος έκαναν συμβούλιο  μεταξύ τους. Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος σύμφωνα με την εικόνα  της Αγίας Τριάδος – δηλαδή σύμφωνα με την εικόνα του Θεού, που  δεν είναι απλώς ένας, αλλά ένας εν τρισίν υποστάσεσι. Ο άνθρωπος  λοιπόν καλείται να πραγματώσει τον εαυτό του καθ’ ομοίωσιν  Θεού, σε κοινότητα ή κοινωνία. Όπως ακριβώς ο Θεός δεν είναι  μια απομονωμένη μονάδα, αλλά μια ένωση τριών προσώπων που  αλληλοπεριχωρούνται μέσω μιας ακατάπαυστης αμοιβαίας αγάπης,  έτσι και ο άνθρωπος, πραγματώνει πλήρως τον εαυτό του – γίνεται  ολοκληρωμένος άνθρωπος σύμφωνα με τη θεία εικόνα – μόνο όταν  ζει μέσα στους άλλους και για τους άλλους. Γίνεται άνθρωπος όταν  ξέρει να μοιράζεται. 

Ο Ντοστογιέφσκι μας προσφέρει ακόμη μια πετυχημένη εικόνα  αυτής της πραγματικότητας. Στους Αδελφούς Καραμάζωφ  περιλαμβάνεται, μια λαϊκή ιστορία που άκουσε κάποτε, σχετικά με  μια ηλικιωμένη γυναίκα που δεν έζησε σωστά και μετά θάνατο  βρέθηκε σε μια λίμνη από φωτιά. Ο φύλακας Άγγελός της  προσπαθούσε να κάνει ό,τι μπορούσε για να βοηθήσει. Η μόνη καλή  πράξη όμως που θυμόταν ότι έκανε αυτή η γυναίκα όταν ζούσε,  ήταν που είχε δώσει κάποτε από τον κήπο της ένα κρεμμύδι, σε  μια ζητιάνα. Πήρε λοιπόν ο άγγελος το κρεμμύδι, είπε στη γυναίκα  να πιαστεί απ’ αυτό κι άρχισε να την τραβά έξω από τη λίμνη.  Μέσα στη λίμνη όμως δεν ήταν μόνη της. Όταν οι άλλοι είδαν τι  συνέβαινε, μαζεύτηκαν τριγύρω και κρεμάστηκαν πάνω της με  την ελπίδα να συρθούν κι αυτοί έξω μαζί της. Τότε όμως η  γυναίκα, με τρόμο και αγανάκτηση, άρχισε να τους κλωτσά.  «Αφήστε με», φώναξε. «Εμένα τραβά έξω, όχι εσάς. Δικό μου  είναι το κρεμμύδι, όχι δικό σας». Τη στιγμή που το είπε αυτό, το  κρεμμύδι έσπασε στα δύο και η γυναίκα έπεσε πίσω, μέσα στη  λίμνη. Και εκεί μέσα καίγεται μέχρι σήμερα. 

Εάν η ηλικιωμένη γυναίκα έλεγε μόνο, «αυτό είναι το  κρεμμύδι μας», δεν θα αποδεικνυόταν άραγε αρκετά δυνατό για να τους τραβήξει όλους έξω από τη φωτιά; Μόλις όμως είπε «είναι  δικό μου, όχι δικό σας», έγινε κάτι λιγότερο από άνθρωπος. Με το να αρνηθεί το μοίρασμα, αρνήθηκε την προσωπικότητά της. Ο  γνήσιος άνθρωπος, πιστός στην εικόνα της τρισυπόστατης Θεότητας,  είναι αυτός που πάντοτε λέει όχι «εγώ», αλλά «εμείς», όχι «δικό  μου» αλλά «δικό μας». Η προσευχή που ο Υιός του Θεού μας δίδαξε αρχίζει με το «Πάτερ ημών» κι όχι «Πάτερ μου». Αυτό που έκανε  την πρώτη αποστολική κοινότητα των Χριστιανών στα Ιεροσόλυμα  να ξεχωρίσει, ήταν ακριβώς η πράξη της μοιρασιάς. «Ήσαν δε  προσκατερούντες τη διδαχή των αποστόλων και τη κοινωνία και τη  κλάσει του άρτου και ταις προσευχαίς (…) πάντες δε οι πιστεύοντες  ήσαν επί το αυτό και είχον άπαντα κοινά» (Πραξ. 2:42-4). Ως  Χριστιανοί δεκαεννιά αιώνες αργότερα, πόσο απεγνωσμένα  χρειαζόμαστε να ανακτήσουμε αυτή την αίσθηση της κοινωνίας, να  ξαναμάθουμε πως να μοιραζόμαστε το κρεμμύδι. 

Το πρότυπό μας σ’ αυτό το μοίρασμα είναι και πάλι η  Παναγία. Όταν δέχθηκε το μήνυμα του Ευαγγελισμού, η άμεση  αντίδραση της ήταν να πορευθεί «εις την ορεινήν μετά σπουδής»  για να μοιραστεί την καλήν είδηση με την εξαδέλφη της Ελισάβετ  (Λουκ. 1:39-40). Με σπουδή και αίσθημα βιασύνης: ένιωθε ότι δεν  μπορούσε να κρατήσει τη χαρά για τον εαυτό της. 

Όπως δείχνει η παραβολή των προβάτων και των εριφίων (Ματθ. 25:31-46), το κριτήριο της θείας κρίσης στη Δευτέρα  Παρουσία του Χριστού, δεν θα είναι οι εσωτερικές μου σκέψεις και  τα αισθήματα, οι θείες οπτασίες και οι εκστάσεις μου. Ούτε θα  ερωτηθώ για τη μοναχική μου άσκηση, τις νηστείες και τις  μετάνοιες. Θα μου ζητηθεί όμως να πω αν έδωσα τροφή στους  πεινασμένους, αν επισκέφθηκα τους φυλακισμένους και τους  άρρωστους, αν φιλοξένησα τους ξένους. Γι’ αυτά όλα θα ερωτηθώ.  Με άλλα λόγια, πως ήσαν οι σχέσεις μου με τους άλλους ανθρώπους;  Ήξερα να μοιράζομαι; Ήμουν απλώς ένα άτομο, κλεισμένο στον  εαυτό μου; Ή ήμουν ένα αυθεντικό πρόσωπο που ζούσα σε  κοινωνία με τους άλλους; Δεν είναι συμπτωματικό που η λέξη  πρόσωπο σημαίνει, επίσης και «όψη». Είμαι ένα ζωντανό  πρόσωπο, που ξεχωρίζω από τα άλλα, μόνο όταν στέκω απέναντί τους, τα αντικρίζω, τα κοιτάζω μέσα στα μάτια και αυτά κοιτάζουν  εμένα. Το Άγιο Πνεύμα που κατοικεί μέσα στην καρδιά μας είναι  Πνεύμα κοινωνίας: κάνοντάς μας διαφορετικούς, μας κάνει όλους ένα. 

Ζώντας σε μια κοινωνία που μεγαλώνει ολοένα πιο ψυχρά και  αδιάφορα, είναι χριστιανικό μας καθήκον να επαναβεβαιώσουμε το  νόημα της προσωπικής κοινωνίας. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στις  μηχανές να κυριαρχήσουν. Υπάρχει μια ιστορία ενός ανθρώπου που πήγε να δει έναν ψυχίατρο. «Βρήκα σαν πιο εύκολο τρόπο για να  συγκεντρώνομαι», είπε ο ψυχίατρος, «το να μη σε κοιτάζω στο πρόσωπο. Γι’ αυτό ξάπλωσε στον καναπέ και εγώ θα καθίσω στη  γωνιά, πίσω από την κουρτίνα». Αφού πέρασε λίγη ώρα ο  άνθρωπος παραξενεύθηκε γιατί επικρατούσε μια ύποπτη ησυχία  πίσω από την κουρτίνα. Περπάτησε στις άκρες των ποδιών του ως  τη γωνιά και κοίταξε προσεκτικά πίσω από την κουρτίνα. Οι  υποψίες του επιβεβαιώθηκαν. Είδε μια καρέκλα και πίσω της μια  πόρτα· όμως πουθενά ο ψυχίατρος. Στην καρέκλα υπήρχε ένα κασετόφωνο. Ο άνθρωπος δεν τα έχασε. Είχε πει την ιστορία του  πολλές φορές σε διαφορετικούς ψυχίατρους και την είχε γραμμένη σε κασέτα. Πήρε λοιπόν ένα κασετόφωνο από την τσάντα του, έβαλε μέσα την κασέτα, το άφησε στον καναπέ και το έβαλε σε  λειτουργία. Ύστερα κατέβηκε κάτω για να πάρει ένα καφέ. Στην  καφετερία όμως συνάντησε τον ψυχίατρο που επίσης έπαιρνε τον  καφέ του. Ο άνθρωπος κάθισε στο ίδιο τραπέζι μαζί του. «Πρόσεξε», διαμαρτυρήθηκε ο ψυχίατρος, «δεν έπρεπε να  βρίσκεσαι εδώ· όφειλες να μείνεις πάνω, ξαπλωμένος στον καναπέ,  να λες την ιστορία σου». «Πολύ σωστά», απάντησε ο άνθρωπος. «Το δικό μου κασετόφωνο μιλά στο δικό σου». Ως Χριστιανοί βρισκόμαστε εδώ για να επιβεβαιώσουμε τη  μεγάλη αξία της άμεσης επικοινωνίας και συνάντησης – όχι μηχανή  προς μηχανή, αλλά πρόσωπο προς πρόσωπο, ενώπιος ενώπιο. 

(Καλλίστου Ware, “Άνθρωπος και κοινωνία” Δοκίμια για τη  θέση του ανθρώπου στο σύγχρονο κόσμο. Εκδόσεις: Ιερά Βασιλική και  Σταυροπηγιακή Μονή Αγ. Νεοφύτου, Πάφος 1991)

Το μήνυμα είναι σαφές:

---

«Όποιος νοιάζεται για τον φτωχό, είναι με τον Θεό. Όποιος  αδιαφορεί, ο Θεός θα τον απομακρύνει από κοντά Του».

---

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: (Μετά από κάθε συνάντηση) 

Όλοι μαζί:

Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου. Ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου. Γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον. Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν.Καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. Ἀμήν.